تاریخ ایجاد در 17 آبان 1392

عنوان : نقش مذهب شیعه در سیاست خارجی ناصرالدین شاه قاجار

استاد راهنما : دکتر محمد باغستانی

استاد مشاور: دکتر عباس سرافرازی

دانشجو : محمود معینی یزدی

تاریخ دفاع :1390-1391

چکیده:

در دوران حاکمیت صفویان، مذهب تشیع به عنوان مذهب رسمی کشور ایران به یکپارچگی و وحدت ملی در ایران انسجام و قدرت بخشید. پس از سقوط صفویان، در دوران حاکمیت سلسله های افشاری وزندی، مذهب در سیاست دچار رکود شد. اما در دوران نسبتا طولانی حکمرانی سلسله های قاجاریان، اهمیت وجایگاه مذهب تشیع علاوه بر سیاست داخلی، در عرصه سیاست خارجی نیز دوباره احیا شد وگسترش یافت.

سوال اصلی این پژوهش این است که مذهب چه تاثیری در سیاست خارجی دوره ناصرالدین شاه قاجار داشته است؟ در سوالات فرعی به اینکه آیا مذهب در این دوره باعث ایجاد، افزایش رکود و یا قطع روابط خارجی شده است یا خیر ودر هر مورد با چه کشورها و دولت هایی، پرداخته شده است. فرضیه اصلی به این شکل بیان شده است که به نظر می رسد مذهب در دوره ناصرالدین شاه قاجار با محوریت علما و روحانیون سیاست خارجی اجرایی وعملی ، و روابط خارجی این دوره را در زمینه واگذاری و اعطای امتیازات گوناگون تحت تاثیر ، چالش ، بازنگری وچرخش عمیقی قرار داده است. در فرضیه جاگزین رقیب؛ همین عبارت به صورت معکوس ارایه شده است.

روش گرد آوری داده ها در این پژوهش به صورت استفاده از منابع کتابخانه ای و منابع الکترونیکی واینترنتی می باشد. برای آزمون فرضیه ها نیز از ترکیب دو روش تاریخی و تحلیلی استفاده شده است . سازماندهی این پژوهش شامل سه بخش و هفت فصل می باشد . در فصل اول به طرح کلی و نظری پژوهش ، ودر فصل دوم به تعریف مفاهیم پرداخته شده است. فصل سوم به مرور نقش مذهب در سیاست خارجی ایرانیان از دوران باستان تا پایان دوران صفویان اختصاص یافته است . فصل چهارم را بررسی نقش مذهب و اصول مبانی و مذهبی در سیاست خارجی دوران قاجار تشکیل می دهد. در نهایت، فصل های پنجم تا هفتم را نیز تبین و بررسی نقش مذهب در روابط و امتیازات خارجی در دوره ناصرالدین شاه قاجار تشکیل می دهند.

به طور کلی در دوره سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (1313-1264 هجری قمری/1892-1843 میلادی ) ، با گسترش روابط خارجی ایران با کشورهای گوناگون و با توجه به نقش و تا ثیرگذاری محوری و تعین کننده مذهب، سیاست خارجی این دوره نیز دستخوش تحولات و چالش های زیادی شد در دوره سلطنت ناصرالدین شاه ،پیش از اینکه مذهب به عنوان یک عامل تاثیر گذار در سیاست خارجی طراحی شده باشد، توسط دولتمردان عصر ناصری در اصول سیاست خارجی این دوره، تدوین و در نظر گرفته نشده بود ومذهب نیز بیشتر به عنوان یک عامل نیرومند رقیب دولت در سیاست خارجی دارای اهمیت و تاثیر گذاری بود.

 

Finland Sevastopol joomla