تاریخ ایجاد در 27 آبان 1393

عنوان : كنترل تسليحات هسته‌اي پس از جنگ سرد

استاد راهنما : دكتر جليل رحيمي جهان‌آبادي

استاد مشاور : دكتر احمد جوانشيري

دانشجو : مرجان جماليه بسطامي

سال تحصيلي 1391

چكيده

کنترل تسلیحات و خلع سلاح از اواخر قرن نوزدهم تاکنون یکی از موضوعات مطرح در عرصه مسایل استراتژیک بوده است. با پیدایش تسلیحات هسته ای و خطرات ناشی از اشاعه تسلیحات کشتار جمعی، این مسئله از اهمیت فراوانی برخوردار گردید. در طول دوره جنگ سرد به دلیل تصلب نظام بین الملل و رقابت های نظامیو ایدئولوژیک دو ابرقدرت، دستاورد چندانی در این زمینه حاصل نگردید. با خاتمه جنگ سرد و بروز تحولات ژرف در روابط آمریکا و شوروی (سابق)، دوران خصومت، مقابله و بیا عتمادی جای خود را به برقراری روحیه همکاری داد و بدین سان، راه برای انعقاد قراردادهای مهم کنترل تسلیحات هموار شد. قدرت های بزرگ هسته ای با نگرانی خاصی درصدد تشدید تلاش ها و تقویت مکانیزم های بین المللی به منظور جلوگیری از گسترش سلاح های کشتار جمعی و تسلیحات هسته ای برآمدند. اما به رغم این کوشش ها، هنوز خطر زرادخانه های هسته ای جامعه بشری را تهدید می نماید. با توجه به خاتمه رقابت های اشکار نظامی و تخاصمات ایدئولوژیک دو بلوک شرق و غرب و ایجاد شرایط مناسب در دو دهه اخیر، این پرسش مطرح است که چه عواملی بر روند خلع سلاح کنترل تسلیحات در دوران پس از جنگ سر تاثیر داشته و چرا تلاش های عدیده انجام شده در این مسیر بویژه در خصوص تسلیحات هسته ای، به بار ننشسته و انتظارات برآورده نشده است؟ در واقع پژوهش حاضر به دنبال یافتن پاسخی برای این پرسش بوده است. یافته ها نشان می دهد که فروپاشی بلوک شرق، از یک سو سبب شد تا ویژگی بازدارندگی سلاح های هسته ای از میان برود، از سوی دیگر باعث ازدیاد قدرت های هسته ای گردید و در عین حال، با رها شدن قدرت های فروملی سرخورده از فشارهای دوران جنگ سرد، تروریسم و جریانات گریز از مرکز بین المللی رو به افزایش گذاشت. این تحولات سازمان های بین المللی و قدرت های بزرگ، بویژه ایلات متحده آمریکا، را بر آن داشت تا بر تلاش های خود جهت خلع سلاح و کنترل تسلیحات بیافزایند، اما توفیقات در این زمینه اندک بوده است. عمده ترین دلیل عدم توفیق در این زمینه، بی توجهی سیاستمداران به ریشه ها و انگیزه های گرایش به سمت تسلیحات کشتار جمعی و در پیش گرفتن سیاستها و معیارهای دوگانه در این ارتباط بوده است.

کلید واژه ها: کنترل تسلیحات، خلع سلاح، جنگ سرد، بازدارندگی، تسلیحات کشتار جمعی.

 

 

Finland Sevastopol joomla