تاریخ ایجاد در 27 آبان 1393

عنوان : تاثیر نظام انتخاباتی بر عملکرد مجلس شورای اسلامی (1389-1359)

استاد راهنما : دکتر سعید گازرانی

استاد مشاور : دكتر محسن خلیلی

دانشجو : حسین اسدالهی

تابستان 1392

چکیده

نظام های انتخاباتی متناسب با ویژگی هایی که دارند بر نحوه شکل گیری و عملکرد نهادهای سیاسی تاثیر می گذارند. از این رو معمولا متناسب با وظایف و اختیارات نهادهای حکومتی طراحی می شوند تا با حاکم کردن نخبگان برگزیده اکثریت مردم، کارآمدی نهادهای حکومتی و به تبع آن رفاه اجتماعی را ارتقاء بخشند. با این وجود نظام انتخاباتی مجلس شورای اسلامی که جزو نظام های اکثریتی خاص قرار می گیرد و مبتنی بر حوزه های انتخاباتی کوچک می باشد تاکنون تغییر اساسی نکرده است.

بر این اساس پژوهش حاضر با هدف پاسخ به این پرسش اساسی که «تأثیر نظام انتخااباتی بر عملکرد مجلس شورای اسلامی در فاصله سالهای 1359 تا 1389 چه بوده است؟» اجرا شد و با در نظر گرفتن این فرضیه که «نظام انتخاباتی مبتنی بر حوزه های انتخابیه غالباً کوچک موجب ناکارآمدی مجلس شورای اسلامی طی سالهای 1359 تا 1389 شده است»؛ رابطه علی و معلولی دو متغیر نظام انتخاباتی (اندازه حوزه های انتخابیه) و ناکارآمدی مجلس شورا اسلامی (وظایف تقنینی و نظارتی) با استفاده از روش تحلیل داده ها مورد بررسی و مطالعه قرار گرفت.

در این پژوهش کار در قالب چهار فصل و یک نتیجه گیری سازماندهی شد. در فصل اول به چارچوب کلی و مفاهیم پژوهش از جمله انواع مجلس قانون گزاری و نظام های انتخاباتی و عناصر و ویژگی های آن پرداخته شد. در فصل دوم جایگاه و اختیارات و صلاحیت های مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی و همچنین ویژگی های نظام انتخاباتی مجلس و روند اصلاحات آن بیان شد. در فصل سوم عملکرد مجلس شورای اسلامی از حیث قانون گزاری و نظارت بر نهادهای حکومتی در فاصله سالهای 1359 تا 1389 به صورت توصیفی بررسی گردید و در فصل چهارم با استفده از نتایج بدست آمده اثرات نظام انتخاباتی مجلس شورای اسلامی بر عملکرد آن در دوره های مورد مطالعه مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.

در نهایت یافته های حاصل از تحقیق با تایید فرضیه پژوهش نشان داد که نطام انتخاباتی مجلس شورای اسلامی که از عناصر و مشخصه های صالی آ ن حوزه های انتخاباتی غالبا کوچک می باشد و معطوف به مسایل منطقه ای است؛ با نظام سیاسی بسیط جمهوری اسلامی (تک مجلسی بودن آن) و کارکردهای تقنینی و نظارتی مجلس شورای اسلامی که بدون استثناء ملی است و برای آن هیچ وظیفه منطقه ای در قانون اساسی تعریف نشده است؛ متناسب نمی باشد. از این رو بر کیفیت انتخاب نمایندگان و شکل گیری مجلس و همچنین بررسی و تصویب لوایح و طرح های قانونی و نیز نحوه استفاده از ابزارهای فراوان نظارتی در اختیار مجلس شورای اسلامی تأثیر مستقیم داشته و باعث ناکارآمدی آن در دوره های مورد مطالعه شده است.

Finland Sevastopol joomla