تاریخ ایجاد در 03 شهریور 1392

عنوان : بازتاب سیاست خارجی دموکرات ها از دهه 60 میلادی بر تحولات سیاسی – اجتماعی ایران با تاکید بر دوره کارتر

 

استاد راهنما : دکتر محسن مدیر شانه چی

 

استاد مشاور : دکتر احمد جوانشیری

 

دانشجو : علیرضا عبدالهی

 

تاريخ دفاع :88-1387

چكيده :

هرچند از تشكيل كشوري به نام ايالات متحده آمريكا حدود 232 سال بيشتر نمي گذرداما در پنجاه سال اخير گسترش منافع ملي اين كشور به سرتاسر جهان باعث شده تا سردمداران ايالات متحده دخالت هاي مستقيم و غير مستقيم در امور داخلي كشور هاي مستقل جهان در جهت تامين منافع آن كشور داشته باشند.

كشور ما ايران به لحاظ قرار گرفتن در موقعيت استراتژيكي ممتازي در جهان، يكي از كشورهايي است كه در دهه هاي اخير در حوزه منافع ملي ايالات متحده آمريكا قرار گرفته است. دخالت هاي مستقيم و غير مستقيم اين كشور در امور داخلي ايران و بحران مشروعيت و مشاركت مردمي در نظام شاهنشاهي سبب شد تا بسياري از تحولات داخلي ايران در دهه 40 ميلادي با استقبال و تشويق حاكمان ايراني همراه بود تا بتواند موازنه قوايي در قبال زياده خواهي هاي دو كشور استعمارگر شوروي سابق و انگلستان باشد اما مرور دخالت هاي مستقيم و غير مستقيم در امور داخلي ايران كه نقطه عطف آن دخالت در سرنگوني حكومت مصدق در دهه 50 ميلادي بود، سبب شد تا مردم ايران؛ آمريكا را به عنوان آن نيروي خارجي آزادي بخش كه نفوذش باعث حفاظت از ايران در برابر دشمنان سنتي اش ( شوروي و انگليس ) بود، نبينند. حمايت از سركوب هاي داخلي شاه پس از استقرار رژيم كودتا، تاراج منابع ملي ايران از دهه ي 50 ميلادي به بعد، تسليح رژيم خودكامه شاه به انواع جنگ افزار هاي نظامي در دهه 60 و 70 ميلادي، محول نمودن وظيفه ژاندارمي منطقه به اين رژيم، تبديل ايران به دولت دست نشانده ايلات متحده آمريكا، بي توجهي به خواسته هاي ديني مردم و گروه هاي مذهبي و روحانيت مترقي، ناآگاهي دستگاه اطلاعاتي آمريكا ( سيا ) از تحولات داخلي و مخالفت ها در ايران سبب شد تا در اواخر دهه 70 ميلادي شاهد يكي از معجزات قرن يعني وقوع انقلاب اسلامي ايران در دل يك رژيم دست نشانده و سرتا پا مسلح باشيم كه به اعتقاد بسياري از انديشمندان: نحوه وقوه انقلاب شگفتي همگان را برانگيخت‌ (اسپژزيتو، 15:1382). شگفتي انقلاب در ان نكته است كه شاه يك سال پيش از سقوط حكومتش در سخنراني در مجله اخبار آمريكا و گزارش هاي جهانن در سال 1356/13977 اعلام كرد : هيچكس قادر به سرنگوني من نيست؛ چون 700 هزار پرسنل نظامي، همراه با كليه كارگران و اكثر مردم پشتيبان من هستند ( هويدا، 11:1374). اكثر گزارش هاي اطلاعاتي، برآوردهاي امنيتي تا چند ماه مانده به انقلاب به پيروزي انقلاب حكايت از پايداري رژيم شاه مي كردند.

وقوع انقلاب در ايران در سال 1357/1979 به همان اندازه كه مبين مخالفت تمامي ملت ايران با سياست هاي داخلي شاه بود، نشان از ناخرسندي از سياست خارجي او هم داشت. محور همه مخالفان شاه به سياست هاي خارجي او را انتقاد از اتحاد عملي باايلات متحده تشكيل مي داد و از همين رو به او لقب؛ شاه آمريكايي داده بودند (رمضاني، 58:1380)

براي آنكه در اين پژوهش بازتاب سياست خارجي روساي جمهور آمريكا ار دهه 60 ميلادي بر تحولات سياسي اجتماعي ايران بررسي مي شود، ضروري است ابتدا به شكل گيري ايلات متحده آمريكا، سيسات خارجي، احزاب، ديدگاهها و تفكرات روساي جمهور دموكرات آمريكا از دهه 60 ميلادي، روابط ايران و آمريكا از ابتدا و سپس در مورد علل توجه آن كشور به ايران، چگونگي شكل گيري روابط دست نشاندگي بين ايالات متحده آمريكا و ايران و بازتاب سياست خارجي آن كشور بر تحولات ايران بپردازيم. در اين راستا سياست خارجي دموكرات ها از دهه 60 ميلادي ( با تاكيد بر دوره رياست جمهوري كندي و كارتر ) كه تأثيراتي بر تحولات داخلي ايران داشته اند، مورد بررسي قرار خواهد گرفت.

در اين تحقيق به اين نكات خواهيم پرداخت كه سياست حقوق بشر كارتر، درك غلط شاه از اين سياست كه منجر به ايجاد فضاي باز سياسي به صورتي كه اوضاع از كنترل شاه خارج گرديد،‌آزادي مبارزان سياسي كه در سال 1356/1977 از زندان هاي شاه كه توانستند مبارزات مردمي عليه شاه را انسجام بخشند، جهل دستگاه اطلاعاتي آمريكا از تحولات داخلي ايران و مخالفان شاه، سياست هاي متشتت و سردرگم كارتر نسبت به وقايع سال هاي 1356 و 1357/1977 تا 1977 در ايران از عوامل شتابزاي پيروزي انقلاب اسلامي بود.

 

 

Finland Sevastopol joomla